Samenvatting

In het Nederlandse activeringsbeleid zijn stimuleringspremies een van de instrumenten die gemeenten kunnen inzetten om de overgang van bijstand naar betaald werk te bevorderen. Deze premies zijn bedoeld om werk financieel aantrekkelijker te maken en zo de bestaanszekerheid. van bijstandsgerechtigden te versterken. Op basis van interviews met huidige en voormalige bijstandsgerechtigden laten de bevindingen zien dat de rol van stimuleringspremies bij de overgang van bijstand naar werk ambivalent is. Enerzijds draagt de belofte van meer geld bij aan bestaanszekerheid. Anderzijds kan de angst voor verlies van de minimale maar relatief zekere inkomensbasis van de uitkering, in ruil voor bijvoorbeeld een tijdelijk arbeidscontract, juist een barrière zijn. Ook blijkt het idee achter stimuleringspremies, namelijk dat een hoger inkomen leidt tot meer bestaanszekerheid, te eenvoudig. Het draait niet alleen om geld, maar ook om gevoelens van waardering, wederkerigheid en vertrouwen. Deze symbolische betekenissen die aan stimuleringspremies zijn verbonden moeten door beleidsmakers niet worden onderschat. De vraag die centraal zou moeten staan in onderzoek is niet óf mensen bestaanszekerheid ervaren, maar hoe bestaanszekerheid wordt opgebouwd, in stand gehouden en onder druk komt te staan.