Samenvatting

Dit rapport beschrijft actieonderzoek uitgevoerd door vierdejaars studenten Bestuurskunde (Hogeschool van Amsterdam) in het kader van het vak Rechtvaardige Stad, studiejaar 2025-2026, in opdracht van het Centre of Expertise Rechtvaardige Stad en de gemeente Amsterdam. Negen studentengroepen onderzochten vanuit buurtcampussen in de stadsdelen Oost en Nieuw-West de ervaringen van bewoners met gemeentelijke dienstverlening — waaronder de Pak je Kans-armoederegelingen, het PGB informele jeugdzorg, Situatiepunten voor woningzoekenden, aanpak zwerfafval, onderhoud openbare ruimte en de WMO-aanvraag — getoetst aan de Behoorlijkheidswijzer van de Nationale Ombudsman. De studenten pasten een cyclische actieonderzoeksmethode toe (onderzoeksvraag, veldwerk, duiding, hertoetsing) gebaseerd op etnografische principes. De auteurs, Dorien Zandbergen en Jelle van Aanholt (verbonden aan het Lectoraat Coördinatie Grootstedelijke Vraagstukken), bespreken zowel de door studenten gerapporteerde bevindingen (toegangsdrempels, onbedoelde effecten van regelingen, ervaringen van onheuse bejegening, en waardering voor individuele ambtenaren) als overkoepelende inzichten over de gemeente als netwerkorganisatie en het gebruik van eigen emoties als kennisbron tijdens veldwerk. Het rapport sluit af met vijf aandachtspunten voor toekomstige edities van het vak, en de toepassing van actieonderzoek in het onderwijs meer algemeen: toegang tot de dagelijkse werkpraktijk van professionals, kwaliteit van dataverzameling via veldwerkformulieren, terughoudendheid van studenten bij het agenderen van confronterende bevindingen, ongemak bij contact met burgers in moeilijke leefomstandigheden, en de wenselijkheid van een eerdere introductie van de actieonderzoeksmethode in het curriculum.