Samenvatting

Starten op een nieuwe school is voor alle leerlingen een kwetsbaar moment. Een niet soepele start kan leiden tot onderpresteren, verminderde motivatie of voortijdig schoolverlaten, met negatieve invloed op welbevinden. Om het welbevinden van leerlingen te ondersteunen is het belangrijk dat we meer inzicht krijgen in de componenten die van invloed zijn op welbevinden van leerlingen en hoe zij, ouders en onderwijs-, zorgprofessionals de start op het VO ervaren.We kijken vanuit de ecologische systeembenadering, waarbij de startende leerling staat binnen de bredere context van de school, met mentoren en leraren, ouders en vrienden. Om meer inzicht te krijgen in hoe scholen effectief kunnen inzetten op het ondersteunen van welbevinden van startende leerlingen is een scoping review uitgevoerd en zijn 22 semigestructureerde interviews gehouden met leerlingen, ouders en onderwijsprofessionals. De overkoepelende vraag is “Hoe kan het welbevinden van startende VO-leerlingen behouden of geoptimaliseerd worden?”Componenten uit 46 peerreviewed artikelen werden gecategoriseerd in vijf domeinen: leerling (bijv.schoolverbondenheid), ouders (bijv. autonomie-ondersteuning), leeftijdsgenoten (bijv. vriendschap), leerkrachten (bijv. leraar-leerling-relatie) en school (bijv. veiligheid). Leerlingen (n=4), ouders (n=8) en onderwijsprofessionals (n=10) vertelden over knelpunten (bijv. drukke klas/school, informatievoorziening) en succesfactoren (bijv. mentoren, warme overdracht) in de overgang naar het VO.De gecombineerde inzichten uit literatuur en praktijk zijn vertaald naar de SSINVO-scan: een raamwerk dat scholen kan helpen de componenten voor het ondersteunen van welbevinden van startende leerlingen op hun school in kaart te krijgen, kwaliteitsverbeteringen te identificeren en uit te voeren.In deze bijdrage wordt de ontwikkeling van de SSINVO-scan gepresenteerd. Daarna wordt ingegaan op de toepasbaarheid van de scan en best practices voor de componenten in de scan, waarbij input van het publiek wordt gevraagd. Aan het eind van de sessie heb je inzicht in de diverse componenten die van invloed zijn op welbevinden van startende leerlingen en zijn best practices gedeeld.