Samenvatting

Achtergrond Het integreren van zorg voor (risico op) ondervoeding en sarcopenie in de eerstelijnszorg is uitdagend, omdat de beperkte fysieke nabijheid van zorgprofessionals de samenwerking bemoeilijkt. Beide aandoeningen komen veel voor bij thuiswonende ouderen en gaan gepaard met aanzienlijke achteruitgang in fysiek functioneren, zelfstandigheid en kwaliteit van leven. Zorgprofessionals behandelen ondervoeding en sarcopenie vaak afzonderlijk, wat leidt tot gemiste kansen voor vroege (risico)signalering en gecoördineerde zorg. Een interprofessioneel zorgpad kan een evidence-based en gestructureerd kader bieden om deze integratie te ondersteunen. Daarom was het doel van deze studie om, binnen de Nederlandse eerstelijnscontext, een interprofessioneel zorgpad te co-designen voor het aanpakken van (risico op) ondervoeding en sarcopenie bij thuiswonende ouderen. Methoden Er werd een ontwerpgerichte aanpak toegepast, waarbij het Double Diamond-model werd gebruikt om het ontwikkelproces te sturen in de fasen discover, define en develop. Methoden omvatten het ontwikkelen en valideren van persona’s, deskresearch, patient journey mapping, service blueprinting en prototyping. Daarnaast werd een interprofessionele visualisatie geïntroduceerd die elementen van de patient journey map en service blueprint combineert, om zowel frontstage- als backstage-zorgprocessen in de tijd weer te geven. De data werden iteratief geanalyseerd. Resultaten Dertien zorgprofessionals namen deel aan het co-designproces, waaronder wijkverpleegkundigen, diëtisten, fysiotherapeuten, doktersassistenten, casemanagers dementie, huisartsen en een specialist ouderengeneeskunde. Het proces bestond uit drie fysieke bijeenkomsten en twee online vervolgsessies. Daarnaast werd één thuiswonende oudere geïnterviewd. Het co-designproces resulteerde in een prototype van een interprofessioneel zorgpad dat een gestructureerde werkwijze biedt voor signalering, screening en behandeling van (risico op) ondervoeding en sarcopenie. Het zorgpad richt zich op interprofessionele, persoonsgerichte en geïntegreerde zorg, met een vast aanspreekpunt, gedeelde behandelplannen, continue interprofessionele communicatie, gezamenlijke besluitvorming, duidelijk gedefinieerde rollen en regelmatige teamevaluatie. Het zorgpad bevat praktische hulpmiddelen zoals signaleringskaarten, sjablonen en formats voor taakverdeling, werkafspraken en teamevaluatie. Conclusie Deze studie presenteert een co-ontworpen prototype van een interprofessioneel zorgpad voor (risico op) ondervoeding en sarcopenie bij thuiswonende ouderen. Toekomstig onderzoek zou de haalbaarheid in de dagelijkse eerstelijnszorgpraktijk moeten evalueren.