Samenvatting

Dit onderzoek richt zich op de vraag hoe ouderlijke responsiviteit binnen de hechtingsrelatie verandert na ouder-kind speltherapie en welke therapie-elementen hieraan bijdragen. Ouderlijke responsiviteit speelt een belangrijke rol in het ontstaan van een veilige hechtingsrelatie, maar het is nog onvoldoende duidelijk hoe deze binnen ouder-kind speltherapie wordt versterkt. Er is gebruikgemaakt van een kwalitatief onderzoeksdesign, waarbij vijf ouders die ouder-kind speltherapie hebben gevolgd een reflectievragenlijst hebben ingevuld. Daarnaast zijn focusgroepen gehouden met acht speltherapeuten om de bevindingen te verdiepen en te verbreden. Uit de resultaten blijkt dat veranderingen in ouderlijke responsiviteit samenhangen met emotionele, cognitieve en gedragsmatige processen. Met name cognitieve veranderingen lijken hierin een centrale rol te spelen. Ouders ervaren meer rust en verbondenheid, herkennen en interpreteren signalen van hun kind beter en onderscheiden hun eigen emoties van die van hun kind, waardoor zij meer gericht kunnen reageren op onderliggende behoeften. Dit leidt tot meer afgestemde interacties, een versterkte verbondenheid en meer plezier in de ouder-kindrelatie. Werkzame elementen die hieraan bijdragen zijn onder andere vertragen, observeren en volgen van het kind, het gebruik van spel als communicatiemiddel, therapeutische begeleiding en reflectie op interacties. Speltherapeuten bevestigen deze elementen en benadrukken daarnaast het belang van modelleren, het ondersteunen van communicatie, samen plezier ervaren en het creëren van ruimte in de interactie. Geconcludeerd wordt dat ouder-kind speltherapie bijdraagt aan de ontwikkeling van ouderlijke responsiviteit en daarmee de kwaliteit van de ouder-kindrelatie versterkt.