Samenvatting

Leerkrachten spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van leerlingen in het basisonderwijs. Er wordt verwacht dat leerkrachten passend onderwijs bieden, zodat leerlingen tot leren kunnen komen en kunnen groeien. Dit kwalitatieve onderzoek heeft als doel inzicht te krijgen in de passende zorg en aandacht in contextuele zin, die onderpresterende hoogbegaafde leerlingen ervaren binnen het basisonderwijs. Daarmee kan bijgedragen worden aan herkenning van deze leerlingen op andere basisscholen. Centraal staat de vraag: ‘Hoe ervaren onderpresterende hoogbegaafde leerlingen passende zorg en aandacht van de leerkracht op school?’ Het onderzoek combineert een literatuurstudie naar passend onderwijs voor deze leerlingen en het contextuele begrip ‘due consideration’ met empirisch onderzoek. Hiervoor zijn semigestructureerde interviews afgenomen bij leerlingen (N=8) uit groep 5-8 en twee focusgroepgesprekken gehouden met leerkrachten (N=6). Dit onderzoek laat zien dat passende zorg en aandacht voor onderpresterende hoogbegaafde leerlingen verder gaat dan passend onderwijs. Aandacht voor due consideration in het theoretisch kader vormt een vernieuwende en aanvullende visie op passend onderwijs en gedrag, omdat vanuit relationeel-ethisch perspectief leerlingen zich gezien en erkend voelen door persoonlijke bejegening van leerkrachten. Door oprecht luisteren en wanneer aangesloten wordt bij hun manier van denken en leren, ervaren leerlingen erkenning en meer plezier op school. Leerkrachten hebben de intentie om passende zorg en aandacht te bieden, maar leerlingen ervaren relationeel onrecht door niet gezien te worden in hun persoon of gevende houding. Dit geeft gevoelens van frustratie of verveling en kan zich uiten in negatief gedrag.