Samenvatting

Deze scriptie onderzoekt de mogelijkheden om vrijkomende grondstoffen binnen dijkversterkingsprojecten op te waarderen, met de dijkversterking in Belfeld als casus. Door de toenemende schaarste aan primaire grondstoffen en de groeiende ambitie om circulair en duurzaam te werken, neemt de behoefte toe om grondstoffen binnen projecten opnieuw te benutten. In Belfeld komt klei vrij van erosieklasse-3, die niet voldoet aan de eisen voor stevige klei. Het doel van dit onderzoek is te bepalen in hoeverre deze klei kan worden verbeterd tot een kwalitatief geschikt materiaal voor toepassing als stevige klei in het dijklichaam.
Het onderzoek bestaat uit zowel theoretische als praktijkgerichte fases. Eerst zijn de technische en milieukundige eisen voor toepassing van klei binnen dijkversterkingen geïnventariseerd. Vervolgens is bepaald welke mengverhouding nodig is om de kwaliteit van de vrijkomende klei te verhogen. Op basis hiervan is een depot ingericht waarin de vrijkomende klei en aangevoerde klei is opgebouwd volgens de berekende mengverhouding. Door meerdere spitrondes uit te voeren en per ronde mengmonsters te analyseren, is beoordeeld hoe de homogeniteit en materiaaleigenschappen zich ontwikkelden. De monsters zijn zowel visueel als in het laboratorium onderzocht op onder andere homogeniteit, rolgrens, vloeigrens en plasticiteitsindex.
Uit de resultaten blijkt dat het opwaarderen van klei uit categorie-3 technisch haalbaar is. De homogeniteit neemt per spitronde toe en de variatie binnen het materiaal neemt duidelijk af. Hoewel de theoretische mengverhouding een hogere vloeigrens voorspelde dan uiteindelijk werd gemeten, voldoet het eindmateriaal aan de minimale eisen voor stevige klei. Dit bevestigt dat het opwaardeerproces effectief is, waarbij duidelijk wordt dat als er een spreiding zit in de
onderzoeksresultaten dat het wenselijk is om meer mengmonsters te nemen om de variatie in de grondstromen beter te kunnen inschatten.
Daarnaast is een kosten-batenanalyse uitgevoerd, waarin de opwaardeermethode is vergeleken met de traditionele werkwijze. Hieruit blijkt dat deze aanpak financieel aantrekkelijk is: de methode kan aanzienlijke kostenbesparingen opleveren en biedt opdrachtnemers kansen om duurzamer te werken, wat kan resulteren in voordelen bij aanbestedingen en de impact van een dijkversterking op de omgeving te verkleinen.
De belangrijkste conclusie luidt dat het opwaarderen van vrijkomende grondstoffen een realistische, duurzame en kostenefficiënte methode is om grondstoffen binnen dijkversterkingsprojecten te hergebruiken. Hiermee kan het gebruik van primaire klei worden beperkt en kan efficiënter binnen het projectgebied worden gewerkt. Tot slot geeft de scriptie aanbevelingen voor toekomstige projecten, zoals het optimaliseren van de depotopbouw, het vergroten van het aantal mengmonsters en het inzetten van aangepaste uitvoeringstechnieken om de kwaliteit van het eindmateriaal verder te verbeteren.