Samenvatting

De druk op de Nederlandse woningmarkt neemt toe, terwijl demografische ontwikkelingen laten zien dat de woonvraag de komende decennia sterk zal veranderen. Hierdoor ontstaat de noodzaak om woningen te ontwerpen die niet alleen bijdragen aan het oplossen van het huidige tekort, maar ook kunnen meebewegen met toekomstige huishoudenssamenstellingen. In dit onderzoek staat daarom de vraag centraal hoe een nieuwbouwwoning zo kan worden ontworpen dat deze eenvoudig kan worden gesplitst of samengevoegd en binnen het concept Alles op een rijtje van Van Wijnen past.

Door middel van literatuuronderzoek, semigestructureerde interviews, technische analyses en een ontwerpstudie is onderzocht welke ruimtelijke, bouwkundige, constructieve en installatietechnische voorwaarden bepalend zijn voor flexibiliteit. De resultaten laten zien dat vooral de woning scheidende vloer, de installaties, de positionering van natte ruimtes en de toepassing van lichte, verplaatsbare binnenwanden cruciaal zijn voor een toekomstbestendig ontwerp.

Uit het onderzoek blijkt dat flexibiliteit makkelijker haalbaar is wanneer deze vanaf de ontwerpfase wordt meegenomen. De keuze voor een CLT‑hoofddraagconstructie en gescheiden installaties maakt het mogelijk om twee zelfstandige woningen te creëren zonder ingrijpende constructieve aanpassingen. De mate waarin een woning kan worden aangepast, wordt daarnaast bepaald door de detaillering van de woning scheidende constructies, de brand- en geluidseisen uit het Bbl en de mogelijkheid om installaties onafhankelijk te laten functioneren.

Naast flexibiliteit is ook gekeken naar de milieuprestatie van het huidige Alles op een Rijtje‑concept. De MPG‑analyse toont aan dat vooral beton en steenachtige materialen verantwoordelijk zijn voor meer dan de helft van de milieubelasting. Door alternatieve materiaalkeuzes, zoals CLT en Biobased isolatie, kan de MPG‑score aanzienlijk worden verlaagd. Dit maakt het ontwerp niet alleen flexibel, maar ook toekomstbestendig in het licht van de aangescherpte MPG‑eisen.

De financiële analyse laat zien dat de gesplitste variant een hogere totale huurwaarde oplevert dan de oorspronkelijke woning. Dit maakt flexibiliteit niet alleen maatschappelijk relevant, maar ook economisch aantrekkelijk voor woningcorporaties en ontwikkelaars.

Het onderzoek concludeert dat een flexibele woning binnen het Alles op een rijtje concept technisch, bouwkundig en economisch haalbaar is, mits de juiste ontwerpkeuzes worden gemaakt. De aanbevelingen richten zich op verdere constructieve doorrekening, installatiedimensionering, rioleringsvoorbereiding, detaillering van knooppunten, uitvoering gereed ontwerp en het opstellen van een kostenraming. Hiermee biedt dit onderzoek een concrete basis voor de ontwikkeling van toekomstbestendige, aanpasbare rijwoningen in Nederland.