Samenvatting

Aan burgerberaden wordt door een diverse groep burgers deelgenomen, bijvoorbeeld door praktisch en theoretisch opgeleiden, waarvan sommigen veel weten over het onderwerp en anderen weinig of niets. Om te komen tot een ‘gedeelde kennisbasis’ van deelnemers speelt toegang tot informatie, schriftelijk of gedeeld door deskundigen, een belangrijke rol. Dit brengt het risico met zich mee dat deelnemers
(onbedoeld) worden beïnvloed door wat ze lezen en horen van deskundigen.

Beïnvloeding is het proces waarbij iemand (bewust of onbewust) probeert het denken, voelen of handelen van een ander te sturen of veranderen, zonder dat die ander daar volledige controle over heeft (Cialdini, 2007; Bargh & Chartrand, 1999). Bij een burgerberaad raakt het eigenaarschap dan in het geding: komen adviezen uit de koker van deelnemers? Of is het burgerberaad een doorgeefluik van wat ze hebben gehoord of gelezen van deskundigen? Eigenaarschap van deelnemers, over het proces en de uitkomsten
van een burgerberaad, is belangrijk en een element waarin burgerberaden zich onderscheiden van veel andere vormen van participatie (Brenninkmeijer, 2021). Eigenaarschap van deelnemers leidt er na afloop toe dat deelnemers zich meer betrokken voelen bij het onderwerp (Pierce & Dirks, 2001).

In deze longread doen we verslag van ons onderzoek naar de rol van informatie en kennis van deskundigen in burgerberaden. Op basis hiervan komen we tot een aantal lessen over het voorkomen van beïnvloeding door deskundigen. Onder kennis verstaan we uiteenlopende vormen van schriftelijke, visuele en auditieve informatie. In deze longread richten we ons op informatie die door deskundigen wordt gegeven tijdens een burgerberaad.