Samenvatting

Dit ontwerpgericht onderzoek is uitgevoerd binnen de organisatie Wender in
de vrouwenopvang te Groningen. Binnen de vrouwenopvang wonen vrouwen samen met hun
kinderen nadat ze huiselijk geweld hebben meegemaakt in hun thuissituatie.
Er wordt door de trajectbegeleiders Jeugd en Gezin (TJG’ers) gewerkt met de methodiek Veerkracht
in de vrouwenopvang. Op dit moment is de methodiek Veerkracht niet voldoende geïmplementeerd
binnen de begeleiding van kinderen van 0-4 jaar die wonen in de Vrouwenopvang. Er is vanuit de
trajectbegeleiders Jeugd en Gezin behoefte aan handvatten voor de begeleiding van deze jonge
kinderen, in betrokkenheid van hun moeders. Dit met als doel om het kind beter in beeld te krijgen
waardoor het sociaal functioneren, waaronder de ontwikkeling en hechting van de jonge doelgroep
wordt bevorderd.
De onderzoeksvraag luidt daarom als volgt; ‘Op welke wijze kan Wender de methodiek Veerkracht, of
een andere passende interventie, implementeren die TJG’ers ondersteunt in hun begeleiding van
kinderen van 0–4 jaar in de vrouwenopvang?’
Het onderzoek is uitgevoerd volgens het Double Diamond Model waarbij de
discover, define, develop en deliver fasen centraal stonden. In het begin van het onderzoek, binnen de
discoverfase is het probleem verkend en is deze geanalyseerd op micro-, meso- en macroniveau door
verdieping te zoeken met behulp van literatuuronderzoek en gesprekken met professionals uit de
praktijk.
Deze verkenning maakte op microniveau de kwetsbaarheid van de doelgroep zichtbaar, evenals het
belang van voldoende nabijheid, vroege interventie, ontwikkeling en hechting bij jonge kinderen.
Op mesoniveau kwam naar voren dat TJG’ers beperkte kennis en handvatten ervaren in het werken
met deze doelgroep en behoefte hebben aan een duidelijke, vaste werkwijze en praktische handvatten.
Op macroniveau werden thema’s zichtbaar zoals huiselijk geweld, intergenerationele overdracht,
veiligheid, vroeg signalering en preventie, die samen de bredere context van het vraagstuk vormden.
Op basis van de probleemanalyse is in de define- en developfase verdiepend onderzoek gedaan door
met interne en externe stakeholders in contact te komen, aangevuld met een best practice en
een brainwrite-sessie waaruit prototypes zijn ontwikkeld. Na evaluatie met de opdrachtgever en andere
betrokkenen is het praktijkgerichte product Het jonge kind tot stand gekomen.
Het boekje biedt per ontwikkelfase een korte uitleg, bijpassende spelvormen, informatie over de cirkel
van hechting en ondersteunende observatievragen. Het geeft TJG’ers concrete handvatten, vergroot
hun kennis en ondersteunt hen bij het geven van psycho-educatie aan moeders.
Met het ontwikkelde product en de bijbehorende aanbevelingen kan worden geconcludeerd dat
het doelstelling is behaald. Wender beschikt hiermee over een interventie die aansluit bij de methodiek
Veerkracht, TJG’ers ondersteunt in begeleiding van jonge kinderen en bijdraagt aan veilige
ontwikkeling, hechting en het sociaal functioneren, met aandacht voor de betrokkenheid van moeders.
Verder levert het boekje Het jonge kind ook op maatschappelijk niveau een belangrijke bijdrage. Door
het jonge kind structureel en ontwikkelingsgericht in beeld te brengen, wordt vroegsignalering
versterkt en de moeder-kindrelatie ondersteund. Dit vergroot de kans op vroege en passende
interventies, waardoor problemen op latere leeftijd kunnen worden voorkomen. Daarmee sluit het
product aan bij bredere maatschappelijke doelen zoals preventie, veiligheid en het doorbreken van
intergenerationele overdracht.