Samenvatting

Dit diagnostisch onderzoek richt zich op de kwaliteit van de verpleegkundige overdracht tussen de acute- en verpleegafdelingen binnen het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). De aanleiding voor het onderzoek waren signalen over een gebrek aan uniformiteit en een consequent hoog aantal incidentmeldingen die te herleiden waren naar de overdracht. De centrale vraagstelling luidt: "In welke mate beïnvloedt de inrichting van het werksysteem het overdrachtsproces en de daaruit voortvloeiende kwaliteit van de overdracht tussen de acute- en verpleegafdelingen binnen het UMCG?"

Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van het Systems Engineering Initiative for Patiënt Safety Model (SEIPS). Er is kwantitatief onderzoek gedaan door het uitvoeren van observaties bij 50 overdrachten op vier acute afdelingen (PACU, CCU, ICV en SEH). Vervolgens is de ervaren kwaliteit getoetst bij de ontvangende verpleegkundigen middels een beoordelingsinstrument. De data is geanalyseerd met Excel en het data-analyse programma Minitab.

De resultaten tonen aan dat meerdere factoren uit het werksysteem invloed hebben op de kwaliteit van de verpleegkundige overdracht. Omgevingsgeluid en onderbrekingen leidden tot een daling in de ervaren structuur en tevredenheid. Een opvallende bevinding is het gebruik van vele papieren notities: hoewel het UMCG streeft naar digitalisering, scoort een overdracht met papieren notities hoger op inhoud en structuur dan een overdracht direct vanuit het EPD. Daarnaast blijkt dat ervaren verpleegkundigen vaker afwijken van de protocollair gewenste structuur dan recent gediplomeerde collega’s. De invloed op de patiëntveiligheid is zichtbaar in de vrije tekst: zo werden allergieën niet consequent benoemd en zijn er incidenten geobserveerd rondom het uitblijven van fysieke controles.

Op basis van deze conclusies wordt aanbevolen om de overdracht te standaardiseren middels de SBAR-methodiek, de digitale ondersteuning in Epic te optimaliseren en een “steriele cockpit” (vrij van onderbrekingen) te creëren. De impact van dit onderzoek is reeds zichtbaar door onder andere de oprichting van een project binnen het 'Verbeterlab', waarbij procesverbeteringen in co-creatie met zorgprofessionals worden ontwikkeld.