Samenvatting

Het midden- en kleinbedrijf (mkb) opereert in een dynamische omgeving die vraagt om voortdurende aanpassing om relevant en toekomstbestendig te blijven. Ondernemers staan voor grote uitdagingen: technologische ontwikkelingen, arbeidsmarktkrapte, geopolitieke spanningen en de noodzaak tot verduurzaming. Technologie biedt kansen zoals automatisering en inzet van AI, maar vraagt ook om forse investeringen en brengt risico’s met zich mee. De krapte op de arbeidsmarkt is een structureel knelpunt: 61 procent van de mkb’ers ervaart personeelsgebrek, vooral in sectoren als bouw, zorg, horeca en zakelijke dienstverlening. Eén op de vijf ondernemers moet hierdoor productie beperken, terwijl stijgende loonkosten de winstgevendheid onder druk zetten. Geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid in handelsstromen en toeleveringsketens. Tegelijkertijd dwingt regelgeving tot verduurzaming, wat investeringen vergt maar essentieel is voor toekomstbestendigheid. Sommige mkb-bedrijven weten deze uitdagingen te benutten als kans, terwijl anderen vooral worstelen. Dit roept de vraag op wat succesvolle bedrijven onderscheidt, wat anderen daarvan kunnen leren en welke rol de overheid kan spelen in het faciliteren van deze transitie. Dit essay richt zich op de praktische kant van deze vragen. Het onderzoekt welke strategieën en keuzes bijdragen aan succesvol ondernemen en hoe ondernemers zich kunnen laten inspireren door best practices binnen hun sector. Ook gaat het in op de rol die de overheid hierbij kan innemen.