Samenvatting

Bij chronische somatische aandoeningen, zoals de ziekte van Parkinson, ALS en COPD, komt somatisch functieverlies veel voor. Deze onomkeerbare en progressieve lichamelijke achteruitgang kan leiden tot een ingrijpend en grillig proces van doorlopende rouw, dit wordt ‘levend verlies’ genoemd. Voor zorgverleners is het bespreekbaar maken hiervan niet altijd vanzelfsprekend. Tijdgebrek, taboes en vermijding bij cliënten kunnen hierbij een belemmerende rol spelen. Dit kwalitatieve, praktijkgerichte onderzoek richt zich daarom op de vraag: *‘Hoe kan een beeldende therapie-interventie bijdragen aan het verbeteren van gesprekken over somatisch functieverlies tussen zorgverleners en chronisch zieke cliënten in de thuiszorg?’* Het onderzoek is gedaan door middel van literatuuronderzoek en enquêtes onder Buurtzorgmedewerkers en chronisch zieke cliënten. Literatuuronderzoek is gedaan naar Acceptance and Commitment Therapy (ACT), Total Pain (Clark, 1999) en bestaande beeldend therapeutische interventies, waaronder de Brugtekening (Hays & Lyons, 1981) en de Twee Werelden Collage (Luginbuehl-Oelhafen, 2009). De resultaten geven inzicht in de behoeften van beide doelgroepen, ervaren communicatieve barrières, de beperkingen van bestaande beeldende interventies bij cliënten met fysieke beperkingen door functieverlies en de randvoorwaarden voor een veilige interactie in de thuisomgeving. Op basis van deze bevindingen is het product ‘*Samen de brug over*’ ontwikkeld: een laagdrempelige, symbolische beeldende werkvorm die zorgverleners ondersteunt bij het voeren van gesprekken over levend verlies zonder dat de cliënt de rol van actieve maker aan neemt. Het product is specifiek ontwikkeld als hulpmiddel voor zorgverleners van \[Buurtzorg team X\]