Samenvatting

De nieuwbouwwijk Othene Buiten in Terneuzen wordt ontwikkeld voor 1.786 woningen (1.444 grondgebonden en 342 gestapelde) op een voormalig agrarisch gebied met kleibodem, hoge grondwaterstand en vlak terrein. Klimaatverandering leidt naar verwachting tot intensere extreme neerslag, zoals onder de KNMI'23-scenario's wordt geprojecteerd, waardoor uitsluitend traditionele rioolafvoer onvoldoende perspectief biedt voor een toekomstbestendig watersysteem. De gemeente Terneuzen en projectontwikkelaar AM Zeeland streven daarom naar een klimaatadaptieve waterhuishouding waarin oppervlakkige afvoer, berging en infiltratie zijn geïntegreerd binnen de openbare ruimte. De hoofdvraag van dit onderzoek is hoe een bovengronds hemelwatersysteem voor Othene Buiten kan worden ontworpen op basis van deze drie principes, en welke invloed dit heeft op de civieltechnische haalbaarheid.

Het onderzoek combineert bureauonderzoek met gebiedsanalyse en ontwerpwerk. Op basis van beleidskaders (onder andere Verordening Terneuzen 2022 met een bergingseis van 75 L/m², het Programma van Eisen Terneuzen 2019b en de Omgevingsvisie 2024), de KNMI'23-stationsstatistiek voor Vlissingen (T=100 = 71 mm) en de gebiedskenmerken van het plangebied is een bergingsopgave van 23.001 m³ bepaald voor het huidige klimaat, oplopend tot 26.106 m³ bij een klimaattoeslag van +14%. Drie basisvarianten zijn ontwikkeld, namelijk V1+ met permanent water in de Groene Kreek, V2+ met droog onderloopbaar klimaatpark en robuuste straatsystemen, en V3+ als minimale variant. Daarbovenop is een geoptimaliseerde voorkeursvariant V2Hyb opgesteld die de Groene Kreek-sloot uit V1+ combineert met de straatsystemen van V2+ en een infiltratieveld met grindkoffer langs het klimaatpark. De varianten zijn beoordeeld via een multicriteria-analyse met vier kwalitatieve criteria (risico/robuustheid, beheerbaarheid, milieu/waterkwaliteit en sociaal/ruimtelijk), met de kosten afzonderlijk via een Life Cycle Cost over 30 jaar. De hydraulische toetsing is uitgevoerd op een representatieve toetsstrook en geëxtrapoleerd naar wijkschaal, met een uitvoeringscorrectie van 0,85 voor straatsystemen en 0,95 voor waterlichamen om obstakels en variatie over de straatlengte mee te wegen.

V2Hyb levert een effectieve bergingscapaciteit van 26.130 m³ op wijkschaal, wat resulteert in dekkingsgraden van 113,6%, 103,7% en 100,1% bij respectievelijk huidig klimaat, +10% en +14% KNMI'23. De variant wint de multicriteria-analyse bij alle drie stakeholder-wegingen, met scores van 90% bij gelijke weging, 96% bij AM Zeeland en 86% bij gemeente Terneuzen. De Life Cycle Cost over 30 jaar komt uit op 18,49 miljoen euro. Bij gelijke weging en bij het Gemeente Terneuzen-perspectief behaalt V2Hyb de hoogste kosten-effectiviteit (respectievelijk 75,2% en 79,0%); bij het AM Zeeland-perspectief wint V1+ pure kosten-effectiviteit (72,4% vs V2Hyb 69,4%), maar V1+ voldoet niet meer onder KNMI'23 +10% klimaattoeslag. De meerprijs van 0,98 miljoen euro ten opzichte van V1+ (5,6%) is verdedigbaar voor de 50 jaar-toekomstvastheid die het ontwerp moet bieden. V2Hyb is daarmee de aanbevolen voorkeursvariant voor doorontwikkeling naar het definitief ontwerp. In de DO-fase wordt geadviseerd het cunet- en funderingsdetail uit te werken, de uitvoeringscorrectie te valideren met een dynamisch hydraulisch model, en circa 500 tot 1.000 m³ aanvullende bergingscapaciteit als veiligheidsbuffer te onderzoeken voor het +14%-scenario, waar de huidige marge slechts +24 m³ bedraagt.