Samenvatting

**Abstract**

**Inleiding**

Een groene leefomgeving wordt in toenemende mate geassocieerd met positieve gezondheidseffecten. Tijdens de zwangerschap kunnen omgevingsfactoren invloed hebben op geboorte-uitkomsten, zoals prematuriteit en geboortegewicht. Het doel van deze systematische literatuurstudie is om inzicht te verkrijgen in de relatie tussen blootstelling aan groene ruimte, gemeten met de Normalized Difference Vegetation Index (NDVI), rondom het woonadres tijdens de zwangerschap en het risico op prematuriteit en geboortegewicht.

**Methode**

Er werd een systematische literatuurstudie uitgevoerd volgens de PRISMA-richtlijnen. In maart 2026 werden artikelen gezocht in PubMed, Cochrane, ScienceDirect, CINAHL en MEDLINE Complete. Studies werden geïncludeerd indien zij zwangere vrouwen onderzochten en de relatie tussen NDVI en prematuriteit (<37 weken) en/of laag geboortegewicht (<2500gram) rapporteerden. De methodologische kwaliteit en het risico op bias van de geïncludeerde studies werden beoordeeld met behulp van de Newcastle-Ottawa Scale en de JBI Critical Appraisal Checklist. De resultaten werden samengevat middels een narratieve synthese.

**Resultaten**

In totaal werden 34 observationele studies geïncludeerd, waaronder 32 cohortstudies, één case-cohortstudie en één cross-sectionele studie. Van de 21 studies die onder andere prematuriteit als uitkomst rapporteerden, vonden 15 (71%) studies een lagere kans op prematuriteit, terwijl zes (≈ 29%) studies geen significant verband aantoonden. Van de 26 studies die onder andere geboortegewicht als uitkomstmaat onderzochten, rapporteerden 18 (69%) studies een positief verband. Acht (≈ 31%) studies vonden inconsistente of geen associaties. Variatie tussen studies werd deels verklaard door verschillen in meetmethoden en populatiekenmerken. Voor prematuriteit werden de meeste consistente associaties gevonden bij NDVI-buffers rond de 500 meter, terwijl voor geboortegewicht meer variatie tussen bufferafstanden werd gevonden. Deze bevindingen suggereren dat de directe woonomgeving een relevante rol speelt, maar dat de meest geschikte afstand waarbinnen blootstelling wordt gemeten mogelijk verschilt per uitkomstmaat.

**Conclusie**

Blootstelling aan groene ruimte tijdens de zwangerschap lijkt geassocieerd met gunstigere geboorte-uitkomsten, waaronder een lager risico op prematuriteit en een hoger geboortegewicht. Desalniettemin zijn de resultaten niet volledig consistent en dienen voorzichtig te worden geïnterpreteerd vanwege heterogeniteit tussen studies en mogelijke confounding als gevolg. Tegelijkertijd wijzen de resultaten, ondanks variatie in methodologie en meetmethoden, in grote lijnen in dezelfde richting.