Samenvatting

Deze studie verkent hoe het teacher leadership van coördinatoren digitale geletterdheid kan worden versterkt binnen een Nederlandse onderwijsorganisatie voor voortgezet onderwijs met meerdere scholen. De centrale vraag luidt: welke vervolgstappen dragen bij aan de versterking van het teacher leadership van coördinatoren, zodat hun invloed op de innovatie van digitale geletterdheid wordt vergroot?

Een verkennend kwalitatief onderzoeksdesign is toegepast. Negen huidige en voormalige coördinatoren namen deel aan semigestructureerde interviews. Daarna vonden twee focusgroepen plaats: één met coördinatoren en één waarin ook vertegenwoordigers van schoolleiding betrokken waren. De analyse bouwt voort op het model van intensiteit, context en impact van teacher leadership (Schaap et al., 2025) en op het model van antecedenten en effecten van teacher leadership (Schott et al., 2018).

De resultaten laten zien dat coördinatoren zich vaak ontwikkelen van deelnemer naar eigenaar van innovatieprocessen. Deze ontwikkeling is echter sterk afhankelijk van de schoolcontext. Beschermde ontwikkeltijd, heldere rolafbakening, zichtbare steun van schoolleiding en merkbare opbrengsten bij collega’s versterken de ervaren impact. Beperkte middelen, lage prioriteit, rolonduidelijkheid en een individualistische werkcultuur werken belemmerend.

Deelnemers herkenden patronen van empowered, struggling en demotivated teacher leadership. De patronen waren niet statisch: zij konden verschuiven door veranderende omstandigheden, ervaringen en interventies. Daarnaast kwam een aanvullend patroon naar voren waarin de coördinator vooral handelt als coach en sparringpartner zodra teams meer eigenaarschap nemen voor de innovatie.

De studie concludeert dat teacher leadership niet uitsluitend een individuele competentie is. Duurzame versterking vraagt om samenhang tussen persoonlijke professionalisering, schoolbrede randvoorwaarden en organisatiebrede kennisdeling. De aanbevelingen zijn geïnformeerd door inzichten over teacher leadership, gedeeld leiderschap, praktijkgericht onderzoek en impact (Groothuijsen et al., 2021; Schott et al., 2018; Snoek et al., 2019).