Samenvatting

Mensen met een ernstige psychische aandoening (EPA) hebben langdurige beperkingen in het dagelijks functioneren en hebben herstelgerichte ondersteuning nodig. Dagbesteding speelt hierbij een belangrijke rol, omdat dit structuur, zingeving en deelname aan de samenleving bevordert. Toch lukt het veel cliënten niet om hier structureel aan deel te nemen.

Dit onderzoek richt zich op wat zorgprofessionals op een resocialisatieafdeling nodig hebben om cliënten met een EPA beter te stimuleren en te begeleiden richting dagbesteding. De onderzoeksvraag luidt: Hoe kan de hbo-verpleegkundige zorgprofessionals op een resocialisatieafdeling adviseren bij het stimuleren en begeleiden van cliënten met een EPA naar structurele deelname aan dagbesteding?

Om de onderzoeksvraag te beantwoorden is een beschrijvend onderzoek uitgevoerd met kwalitatieve en kwantitatieve dataverzameling. Voorafgaand aan de dataverzameling is literatuuronderzoek uitgevoerd. Daarna zijn vijf semigestructureerde interviews afgenomen en is een schriftelijke vragenlijst uitgezet onder de zorgmedewerkers van De Schakel en Veldzicht. De interviews zijn geanalyseerd door middel van open en axiaal coderen. De vragenlijst is geanalyseerd met beschrijvende statistiek, waarbij aantallen en percentages zijn berekend. Open antwoorden uit de vragenlijst zijn thematisch geordend.

Uit de resultaten blijkt dat de zorgprofessionals vooral gebrek aan motivatie, psychische klachten, een lage belastbaarheid en onvoldoende overzicht van een passend aanbod ervaren als belemmerende factoren voor een structurele deelname aan de daginvulling. Bevorderende factoren zijn aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van de cliënt, een duidelijke structuur, een goede vertrouwensrelatie en eenduidige begeleiding. Daarnaast worden communicatie, teamafstemming, voldoende tijd en scholing in gesprekstechnieken genoemd als belangrijke randvoorwaarden.

Structurele deelname aan daginvulling bij EPA-cliënten is alleen mogelijk wanneer verschillende elementen samenkomen. Het gaat niet alleen om motivatie, maar om een combinatie van cliëntgerichte begeleiding, passende gesprekstechnieken en duidelijke organisatorische randvoorwaarden. Zorgprofessionals hebben vaardigheden nodig zoals motiverende gespreksvoering, maatwerk en samen beslissen, maar ook een duidelijke werkwijze, voldoende tijd en goede afstemming binnen het team. De hbo-verpleegkundige kan het team daarom adviseren om daginvulling te benaderen als een herstelgericht en teambreed proces, waarbij begeleiding en organisatie elkaar versterken.

Op basis van dit onderzoek wordt geadviseerd om daginvulling structureel onderdeel te maken van de dagelijkse begeleiding. De hbo-verpleegkundige kan hierin een verbindende rol vervullen door daginvulling vanaf opname bespreekbaar te maken, afspraken vast te leggen, het aanbod inzichtelijk te maken en het team te ondersteunen bij gespreksvoering volgens motiverende gespreksvoering en samen beslissen. Voor duurzame inbedding wordt geadviseerd om daginvulling vast op te nemen in het behandelplan, teamoverleg en evaluatiemomenten.