Samenvatting

Situaties van onbegrepen gedrag vormen een groeiende maatschappelijke uitdaging, waarin zorg-, welzijns- en veiligheidsdomeinen samenkomen, maar waarin samenwerking in de praktijk vaak onder druk staat. Dit onderzoek ‘Ervaringen centraal’ van de Samenwerkplaats ‘Niet Wijken!’ heeft als doel om inzicht te verkrijgen in wat in dergelijke situaties helpend is, door te leren van ervaringen van betrokkenen. Centraal staat de vraag hoe in situaties van onbegrepen gedrag op een menswaardige en effectieve manier samen verantwoordelijkheid kan worden gedragen. De bevindingen laten zien dat onbegrepen gedrag niet adequaat begrepen of benaderd kan worden als individueel probleem, maar ontstaat binnen relationele en maatschappelijke contexten. Effectief handelen vraagt daarom om een fundamenteel relationele benadering, waarin zorg wordt opgevat als een gedeelde praktijk van betrokkenen rondom de situatie. Dit impliceert een verschuiving van individuele interventies naar netwerkgerichte samenwerking en van probleemgericht handelen naar aandacht voor verbinding, wederkerigheid en menswaardigheid. De studie benadrukt dat de implementatie van deze benadering niet vanzelfsprekend is en afhankelijk is van organisatorische, professionele en bestuurlijke voorwaarden.