Samenvatting

Dit onderzoek gaat over wateroverlast rond het Waaigat in Willemstad op Curaçao. Het Waaigat heeft een belangrijke rol in de afvoer van regenwater uit de omliggende wijken. Regenwater uit delen van Punda, Pietermaai en Scharloo stroomt richting het Waaigat. Tegelijk staat het Waaigat in verbinding met de Sint Annabaai. Daardoor kan de waterstand in het Waaigat invloed hebben op de afvoer vanuit het stedelijk gebied.

Het doel van dit onderzoek is om de belangrijkste knelpunten rond het Waaigat in beeld te brengen en te bepalen welke maatregelen kunnen helpen om de wateroverlast te verminderen. Hiervoor is eerst gekeken naar het huidige watersysteem. Daarna zijn de hotspots onderzocht. Ook is gekeken naar de invloed van hoge waterstanden, springtij, windopzet en terug stuwing.

Uit de gebiedsanalyse blijkt dat het Waaigat vooral werkt als ontvangend water. Daardoor kan regenwater moeilijk infiltreren en stroomt het sneller af naar lage delen. De hoogtekaart laat zien dat er meerdere lokale laagtes aanwezig zijn rond het Waaigat.

In het onderzoek komen twee hotspots duidelijk naar voren. Deze hotspots zijn vooral bekend bij de bewoners. De eerste hotspot ligt bij de kade aan de zijde van Pietermaai. Hier kan water vanuit het Waaigat over de kade heen komen bij een hoge waterstand. De tweede hotspot ligt bij de Kaya Otto Seniorstraat. Op deze plek speelt vooral de lokale hoogteligging van de straat een rol.

Ook blijkt dat hoge waterstanden de wateroverlast kunnen versterken. Als het waterpeil in het Waaigat stijgt wordt het beschikbare verval kleiner. Regenwater kan dan minder goed via kolken en leidingen worden afgevoerd. Hierdoor kan terug stuwing ontstaan richting het HWA-stelsel. Vooral bij een combinatie van hevige regen, springtij en wind uit westelijke tot noordwestelijke richting wordt het systeem extra belast.

Voor de modelberekeningen is HEC-RAS gebruikt. Hiermee zijn de huidige situatie en de maatregelvarianten doorgerekend. In de huidige situatie zijn buien van 30 mm, 50 mm en 70 mm bekeken. Bij 30 mm blijft de wateroverlast beperkt. Bij 50 mm ontstaat meer waterophoping op lage plekken. Bij 70 mm wordt duidelijk dat het systeem zijn grens bereikt. De kades worden dan op meerdere plekken overschreden. Hier uit zijn twee maatregelvarianten onderzocht. De eerste variant is een lokale kadeverhoging van 0,20 m. Deze maatregel zorgt ervoor dat het water beter binnen het Waaigat blijft. De tweede variant is het ontgraven van de bodem van het Waaigat met 0,50 m. Hierdoor ontstaat extra berging. Deze maatregel werkt positief in HAC-Ras maar is technisch en ruimtelijk niet effectief.

Op basis van de uitgevoerde simulaties komt de kadeverhoging van 0,20 m naar vorenals meest logische maatregel. Wel is dit nog geen definitief totaaladvies voor het heleafwateringssysteem. In het HEC-RAS model zijn het bestaande HWA-stelsel, infiltratie,kolken, leidingen en terug stuwing niet volledig meegenomen.Voor een echte aanbeveling met harde resultaten is daarom vervolgonderzoek nodig.Daarbij moet een model of programma worden gebruikt waarin het huidigerioleringsstelsel, de infiltratie, de kolken, de leidingen en de lozingspunten onderdeelzijn van de simulatie. Pas dan kan goed worden bepaald welke combinatie vanmaatregelen het beste werkt voor het Waaigat en het omliggende stedelijke gebied.